Debaty sejmoweXIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku spójnych rozwiązań prawnych w przypadkach wykwaterowania lokatorów z budynków w bardzo złym stanie technicznym

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację posła Zdzisława Kałamagi w sprawie braku spójnych rozwiązań prawnych w przypadku wykwaterowania lokatorów z budynków w bardzo złym stanie technicznym, w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, uprzejmie informuję, co następuje:    Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożyły na organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego obowiązek kontroli utrzymywania obiektów budowlanych w stanie zapewniającym warunki bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz podejmowania działań mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zwłaszcza stanu zagrożenia.    W razie stwierdzenia stanu bezpośredniego zagrożenia budynku mieszkalnego zawaleniem organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, w której nakazuje właścicielowi lub zarządcy tego obiektu opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości albo części budynku z użytkowania. Po otrzymaniu decyzji właściciel lub zarządca budynku jest obowiązany podjąć działania niezbędne do jej wykonania. W stosunku do mieszkających w budynku najemców działania te polegają na przedstawieniu każdemu z najemców propozycji rozwiązania najmu i opróżnienia przez niego lokalu w terminie wyznaczonym w decyzji organu nadzoru budowlanego, a także na zapewnieniu lokali zamiennych tym najemcom, którzy za zajmowane lokale płacą czynsz regulowany, zgodnie z wymogiem art. 35 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Jeżeli do danego budynku stosuje się art. 56 ust. 9 tej ustawy, jego właścicielowi służy w stosunku do gminy roszczenie o dostarczenie najemcom lokali zamiennych i pokrycie kosztów ich przeprowadzki. W takim wypadku organ nadzoru budowlanego doręcza decyzje w sprawie opróżnienia budynku także urzędowi właściwej gminy.    W razie braku zgody najemcy na rozwiązanie najmu i dobrowolne opróżnienie lokalu w ustalonym terminie właściciel budynku powinien wnieść do sądu powództwo o rozwiązanie najmu i nakazanie opróżnienia lokalu na podstawie art. 33 ust. 1 powołanej ustawy.    Jeżeli właściciel lub zarządca budynku nie podejmuje działań zmierzających do wykonania decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego, organ ten może zastosować środki egzekucyjne przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. grzywny, w celu przymuszenia zobowiązanego do spowodowania rozwiązania najmu i opróżnienia lokali przez najemców, a także wykonania zastępczego w zakresie przeprowadzania remontu albo rozbiórki opróżnionego budynku.    Nie podzielam poglądu, że trudności w wykonywaniu decyzji organów nadzoru budowlanego wynikają z braku spójnych rozwiązań prawnych w dziedzinie wykwaterowania lokatorów z budynków w bardzo złym stanie technicznym, a w szczególności braku przepisu stanowiącego, że wydanie decyzji organu nadzoru budowlanego stwierdzającej stan zagrożenia budynku powoduje ustanie stosunku najmu łączącego najemców z właścicielem budynku. W rzeczywistości nie ma problemu, jeśli najemcy wyrażają zgodę na przeniesienie się do dostarczonych im lokali zamiennych. Jeżeli jednak najemca odmawia takiej zgody, co zdarza się dość często, zachodzi konieczność uzyskania przez właściciela budynku wyroku sądowego nakazującego najemcy opróżnienie lokalu. Zgodnie bowiem z art. 777 K.p.c. podstawą do wszczęcia egzekucji przez komornika jest orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowej wykonalności.    Istotną przyczyną trudności występujących przy wykonywaniu decyzji organów nadzoru budowlanego jest także brak odpowiednich lokali zamiennych dla osób podlegających przekwaterowaniu.    Z powyższych stwierdzeń nie wynika jednak, że obecny stan prawny w omawianej dziedzinie w ogóle nie wymaga zmian. Stanowisko rządu w tej sprawie zostało wyrażone w rozpatrywanym już przez Sejm projekcie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Projekt ten przewiduje, że w razie potrzeby opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, lokalu zajmowanego odpłatnie przez lokatora, właściciel budynku będzie mógł wypowiedzieć w terminie miesięcznym stosunek prawny wiążący go z tym lokatorem. Właściciel będzie wówczas zobowiązany zapewnić lokatorowi lokal zamienny oraz pokryć koszty jego przeprowadzki. W stosunku do najemców opłacających czynsz regulowany obowiązek ten w okresie do dnia 31 grudnia 2004 r. będzie ciążył na gminie.    Wejście w życie projektowanej ustawy spowoduje ujednolicenie i zracjonalizowanie zasad oraz trybu postępowania w sprawach dotyczących opróżniania lokali przez lokatorów, a nie tylko przez najemców mieszkających w budynkach przeznaczonych do rozbiórki lub remontu.    Z poważaniem    Prezes    Urzędu Mieszkalnictwa    Sławomir Najnigier    Warszawa, dnia 24 stycznia 2000 r.