Debaty sejmoweXIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji w skupie owoców

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka nr SPS-0202-4730/00 dotyczące interpelacji pana posła Jerzego Jaskierni przedkładam poniższe wyjaśnienia.    1. Drzewa jabłoni na terenie całego kraju zniosły minioną zimę dobrze i nie wystąpiły praktycznie żadne uszkodzenia mrozowe. Kwitnienie było bardzo obfite. Przymrozki, które wystąpiły na początku i w połowie maja, wyrządziły na terenie pow. sandomierskiego mniejsze szkody niż rok wcześniej. Stan sadów w tym rejonie po przymrozkach upoważniał do przewidywania wysokich zbiorów. W innych rejonach kraju największe szkody odnotowano w zagłębiu warecko-grójeckim i w okolicach Siedlec. Duże szkody wystąpiły w rejonie Serocka, natomiast stosunkowo nieznaczne w rejonie sochaczewskim.    W sumie na terenie kraju największe szkody powstały w sadach towarowych i na odmianach zimowych. W znacznie mniejszym stopniu uszkodzeniom mrozowym uległy sady przydomowe. Niewielkie szkody wystąpiły także w sadach produkcyjnych na odmianach letnich i jesiennych.    Susza trwająca od kwietnia do lipca sprawiła, że szkody w sadach przydomowych spowodowane przez parcha jabłonowego były niewielkie - znacznie niższe niż w poprzednich latach.    Równocześnie przyspieszenie wegetacji (oceniane na 3-4 tygodnie) spowodowało, że od sierpnia na rynku owoców deserowych i przemysłowych obserwowano spiętrzenie podaży jabłek odmian letnich, jesiennych i zimowych.    Jabłka przemysłowe stanowią w specjalistycznych gospodarstwach około 20% produkcji i są traktowane przez sadowników jako odpady produkcyjne z przeznaczeniem dla przetwórstwa - do produkcji koncentratu soku jabłkowego.    Polska, obok USA, Włoch, Niemiec, Węgier i Chin, należy do czołowych producentów i eksporterów koncentratu soku jabłkowego, który w 80-90 procentach jest przedmiotem eksportu głównie do Niemiec. W dużej części podlega on reeksportowi na rynek amerykański. Tak więc stan polskiego rynku koncentratu soku jabłkowego w decydującym stopniu zależy od koniunktury w eksporcie. W sposób bezpośredni przekłada się to na ceny skupu jabłek przemysłowych.    W bieżącym roku prognozowane są wysokie zbiory jabłek w Niemczech, na Węgrzech oraz w USA i Chinach. W tej sytuacji zainteresowanie polskim koncentratem soku jabłkowego ze strony eksporterów spada. Spadają także jego ceny.    Splot wszystkich omówionych okoliczności spowodował drastyczne obniżenie cen skupu jabłek przemysłowych w Polsce. Trzeba też dodać, że w ubiegłym roku ceny te były najwyższe w całym dziesięcioleciu. Można nawet powiedzieć, że były nieracjonalnie wysokie, co bardzo podwyższyło koszty produkcji koncentratu, a tym samym utrudniło upłynnienie drogich zapasów. Do pewnego stopnia tegoroczne niskie ceny jabłek przemysłowych są konsekwencją tego stanu rzeczy.    2. Z danych rachunkowych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wynika, że w 1998 r. dochód rolniczy netto przypadający na 1 godz. pracy w gospodarstwie rolnym wyniósł 5,11 zł. W gospodarstwie sadowniczym wyniósł on 7,33 zł, zaś w warzywniczym kształtował się korzystniej i wynosił 7,85 zł. Rok wcześniej wskaźnik ten wynosił: ogółem dla gospodarstwa rolnego 4,63 zł, dla gospodarstwa sadowniczego 9,61, zaś dla warzywniczego - 7,03 zł. W obu latach, w porównaniu do rolniczej produkcji roślinnej i zwierzęcej, wskaźniki te okazały się korzystne zarówno dla produkcji sadowniczej, jak i warzywniczej.    3. Z powodu braku środków finansowych w budżecie resortu nie ma możliwości podjęcia interwencji na rynku jabłek przemysłowych, jak również na rynku koncentratu soku jabłkowego.    4. Eksport jabłek na rynki wschodnie dotyczy przede wszystkim owoców deserowych. Jego zwiększenie nie przyniesie poprawy sytuacji w skupie jabłek przemysłowych. Możliwe jest natomiast zwiększenie w następnych miesiącach eksportu koncentratu soku jabłkowego na rynki UE - właśnie z uwagi na niskie ceny skupu jabłek przemysłowych, ale na ewentualną zwyżkę cen skupu sadownicy mogą liczyć dopiero w następnym sezonie.    5. Według szacunku II (przedwynikowego) GUS zbiory jabłek w Polsce w bieżącym roku są prognozowane na 1280 tys. ton. W ubiegłym roku wyprodukowaliśmy w Polsce 1604 tys. ton jabłek.    Ponad 95% polskiego eksportu jabłek deserowych przeznacza się na rynki wschodnie. Z uwagi na wysokie stawki celne w drugim półroczu eksport w tamtym kierunku odbywa się przede wszystkim w pierwszej połowie roku. Według danych CIHZ i GUS eksport ogółem za pierwsze półrocze br. wyniósł 138,9 tys. ton, podczas gdy w całym 1999 r. wyeksportowaliśmy 125,8 tys. ton jabłek. Utrzymanie tej korzystnej tendencji będzie zależało przede wszystkim od podaży jabłek deserowych w Polsce.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Zbigniew Chrzanowski    Warszawa, dnia 18 października 2000 r.